Als old-school cypherpunk in de jaren negentig en een van de meest actieve leden van de E-gold gemeenschap voordat deze gecentraliseerde voorloper van Bitcoin werd verboden, is futuroloog Vinay Gupta al meer dan vijftien jaar met digitale valuta’s bezig. Ook werkte hij met het Amerikaanse Ministerie van Defensie aan ramppreventie, en hielp hij de NSA met het ontwikkelen van CheapID, een genocide resistente ID-kaart. Later is hij zich gaan richten op globale ramppreventie, en vond daarbij de Hexayurt uit – een open source en spotgoedkoop noodopvangontwerp dat inmiddels gebruikt wordt in vluchtelingenkampen en op festivals zoals Burning Man. Gupta is kort na het afnemen van dit interview aangesteld als strategisch adviseur voor de communicatie-afdeling van Ethereum, maar hij is binnen de Bitcoin-gemeenschap waarschijnlijk vooral bekend van zijn interview-extract (video) uit de aankomende IamSatoshi documentaire (video), waarin hij de politiek van Bitcoin ter discussie stelt.

Vinay, om te beginnen, je beschrijft jezelf als een global resilience guru. Hoe resilient is Bitcoin?

Nou als het internet verdwijnt, verdwijnt Bitcoin in principe ook. Dus is Bitcoin kwetsbaar zoals ook de maatschappij zelf kwetsbaar is.

Maar als de maatschappij vergaat zal vrijwel iedere opslag van waarde erg snel waardeloos worden. Het is verre van duidelijk dat grote bergen welvaart echt bestaan zonder dat de staat ze beschermt. Dat is gemakkelijk te zien voor copyright en patenten, maar hetzelfde is waar voor de meeste andere passieve soorten eigenschap, zoals aandelen en obligaties. En we kunnen die lijn nog verder doortrekken. Het huis waar ik in woon is van mij, maar dat huis verderop dat ik aan je verhuur? De enige reden dat het van mij is, is dat de staat zegt dat dat zo is. De mogelijkheid om veel kapitaal te kunnen accumuleren zonder over een privé-leger te beschikken is simpelweg het resultaat van bestaande wetten.

Sommige mensen geven de voorkeur aan goud, maar als je veel goud bezit en de maatschappij vergaat, dan zul je nog steeds mensen nodig hebben die jouw goud voor je bewaken. En de mensen die jouw goud bewaken zullen naar alle waarschijnlijkheid de mensen worden die jouw goud krijgen te bezitten. Een klein beetje tegelijk door het te bewaken, of alles tegelijk door jou de toegang tot je eigen goud te ontzeggen. Door deze noodzaak om goud fysiek te bewaken zou je dus kunnen zeggen dat zelfs goud kwetsbaarder is dan bitcoin. Want als het internet verdwijnt en niet meer terugkomt, is er waarschijnlijk iets gebeurd dat zo ernstig is dat machinegeweren op straathoeken de dienst uitmaken.

En hoe zit dat met de weerbaarheid van Bitcoin tegen de staat zelf?

Ah, weerbaarheid tegen staatsinterventie… Tsja dat is een behoorlijk botte claim. Ik zal soort van buitengewoon bewijs moeten zien voordat ik dat soort uitspraken serieus kan nemen, want de controlestaat heeft dit spul in feite uitgevonden. Het is fundamenteel hun kit. De meeste wiskunde, de meeste algoritmes, de meeste hardware, het internet zelf, dit zijn allemaal producten van defensieprojecten.

En bedenk dat we in de jaren negentig serieus gestoeid hebben met deze gasten. Public key cryptografie werd in die tijd gezien als een oorlogswapen. De Amerikaanse overheid was behoorlijk pissig, en deed ons zoveel mogelijk schade toe als dat binnen de kaders van de wet mogelijk was. Constante intimidatie, juridische druk, mensen verloren hun baan… voor zover wij het konden inschatten scheelde het weinig of iedereen zou op ieder moment in de gevangenis kunnen worden gesmeten.

En het valt wel op dat dat nu niet meer het geval is…

Suggereer je daarmee dat de cryptografie van Bitcoin gecompromitteerd is?

Die conclusie zou ik niet direct willen trekken. Maar als je de situatie van buiten de erg smalle kaders van de cypherpunk-geschiedenis plaatst, als je het bekijkt vanuit het bredere spectrum van politieke strijd, wat heeft de Amerikaanse overheid dan altijd gedaan tegen iedere substantiële oppositiegroep? De American Indian movement: hardhandig de kop in gedrukt, je hebt er waarschijnlijk zelfs nog nooit van gehoord. De Black Panthers: hardhandig de kop in gedrukt, alles dat over is zijn de Crips en de Bloods. US Peace Movement: mensen zullen je verhalen vertellen van bijeenkomsten waar een derde van alle aanwezigen bestond uit spionnen vanuit allerlei verschillende overheidslagen. Staat, federaal, lokaal, FBI, CIA, DEA…

Je hoeft geen raketwetenschapper te zijn om uit te vogelen dat de overheid de overgrote meerderheid van kaarten op de tafel heeft liggen wanneer het gaat om geweld, maar ze kiezen er op dit moment blijkbaar voor om helemaal niets daarvan tegen de crypto-gemeenschap te gebruiken. Silk Road en alle andere drugshandelsplaatsen die Bitcoin gebruiken zouden absoluut, zonder enige schaduw van twijfel, genoeg juridische aanleiding hebben gegeven om het Bitcoin-netwerk plat te leggen, en iedere betrokkene te arresteren. Pak iedereen voor drugshandel, witwassen, en de rest van dat spul. Maar dat doen ze niet. Blijkbaar laten ze Bitcoin liever bestaan.

Je zult je dan moeten afvragen: waarom?

Nou… waarom?

Ik weet het niet.

Maar het idee dat we op dit moment een relatief kleine groep crypto-Jedi hebben, die hier zoveel beter in zijn dan de mensen die het hebben uitgevonden, en als resultaat daarvan vrede en vrijheid voor iedereen op aarde zullen brengen… Echt!? Ik geloof er niks van. Ik denk niet dat Bitcoin noodzakelijk de existentiële bedreiging is voor de staat die Tim May’s oude Cyphernomicon je wil doen geloven.

Maar het is wel aannemelijk dat overheden zonder Bitcoin gemakkelijk zouden kunnen afglijden tot het opleggen van totaalcontrole over alle mogelijke transacties door contant geld in zijn geheel te verbannen.

De ecologische functie van dissidentie in een complexe maatschappij is niet zozeer dat die dissidentie meteen de macht overneemt, maar vooral dat die dissidentie de maatschappelijke kern kan stabiliseren tot een veiliger evenwicht. Met Bitcoin in het systeem is het zeer wel mogelijk dat toenemende repressie er toe zal leiden dat een groeiend deel van het economisch verkeer via Bitcoin zal verlopen, waardoor het steeds moeilijker wordt om de deur op slot te gooien. Je zou je bijvoorbeeld kunnen voorstellen dat Bitcoin de val van de Sovjet Unie drastisch had kunnen versnellen als het in de jaren tachtig al had bestaan, simpelweg omdat het de zwarte markt daar op verschillende manieren veel machtiger zou hebben gemaakt dan de overheid.

Bitcoin vervult dus een beschermende functie die tot voor kort niet bestond. En daarvoor zijn geen buitengewone claims over de bestendigheid tegen de NSA nodig.

En de Amerikaanse overheid zal een dergelijke her-balancering toelaten?

Nouja… Wall Street is gearriveerd. Wall Street aan de ene kant, Silk Road aan de andere. De jaren tachtig zijn weer helemaal terug!

Hebben we Wall Street nodig?

Ik zeg niet dat we Wall Street nodig hebben, maar wat ik wel zeg is dat de financiële markten en de drugsjongens al erg lang het bed delen. En het feit dat de huidige locatie voor dit soort activiteiten Bitcoin is… Toen het in de jaren tachtig om cocaïne en koffers vol contant geld ging waarmee leveraged buyouts werden gefinancierd is de Amerikaanse overheid ook niet bepaald overgegaan tot het neerknallen van alle betrokkenen, of wel soms?

Mijn suggestie voor Bitcoin zou zijn om Wall Street zo snel te integreren als fysiek mogelijk. Leer de Wall Street jongens hoe ze degelijke cryptografie gebruiken, leer ze hoe blockchains werken, leer ze dat de staat niet altijd hun vriend is, en leer ze dat ze zouden moeten overwegen er omheen te bouwen. Als Bitcoin richting Wall Street afdrijft, laten we hen dan ieder geval enkele van onze slechte gewoontes leren. Laten we er voor zorgen dat zij zoals ons worden, in plaats van wij zoals hen.

Veel bitcoiners zouden Wall Street liever helemaal niet betrokken willen zien, om zo Bitcoin’s belofte van vrijheid te koesteren.

Ja nouja dat soort utopische visies zijn als het om Bitcoin gaat helaas totale paardenpoep. Er zijn namelijk drie fundamentele problemen: natuurlijke monopolies, kartels, en extreme ongelijkheid.

Bitcoin-mining is gespecialiseerd door groepen met hevige technische vaardigheden en genoeg financiële middelen om speciale hardware te laten ontwikkelen. Deze miners hebben hun rekenkracht inmiddels bijeen gevoegd omdat het hen een stabielere inkomstenbron verschaft, waardoor ze het risico dat ze moeten nemen hebben teruggebracht. In het geval van GHash hebben ze onlangs waarschijnlijk zelfs even over meer dan de helft van alle rekenkracht op het netwerk beschikt. Dit is de macht van een kartel.

Ondertussen lijkt het er sterk op dat de distributie van bitcoins de huidige situatie nabootst waar 300 miljardairs over net zo veel welvaart beschikken als de drie miljard armste mensen op aarde. Dat is ten dele door de early adopter dynamiek en het almaar zwaarder worden van mining, maar er zijn ook aanwijzingen dat extreme ongelijkheid gewoon is wat er gebeurt in ongereguleerde economieën. Hier zullen veel libertariërs het niet meer eens zijn… maar we doen het experiment nu, en alles lijkt er op dat de basisstructuren van een libertarische economie die richting in duwen.

En dan heb je nog de Bitcoin Foundation, die natuurlijk uit de Bitcoin-wereld is ontstaan doordat het nu eenmaal een economisch efficiënte configuratie is. Door de technische priesterklasse van Bitcoin – de Core ontwikkelaars – te betalen, heeft de Foundation een enorme hoeveelheid gecentraliseerde macht gecreëerd binnen een systeem waarin dit aanvankelijk afwezig was, waardoor het zich inmiddels in feite heeft ontwikkeld tot een natuurlijke monopolie. En zodra je een natuurlijke monopolie hebt, lijkt het op een staat. Geen wonder dat de Bitcoin Foundation zo eng oogt.

Als je een probleem hebt met de Foundation kun je een nieuwe oprichten, toch?

Natuurlijk, absoluut. Net als dat je een nieuwe Thames rivier kunt beginnen. Pak een schep. Begin te graven.

Kijk, ieder soort complex systeem heeft indexen nodig, en hoewel decentralisatie weerbaar is, is het ook duur en inefficiënt. Daardoor nijgen indexen er naar enkelvoudig te zijn. Een enkele Gouden Gids, een enkel telefoonboek… Twee is veel minder praktisch dan een, want met een staat het of wel in het boek, of niet.

Daarbij hebben complexe systemen over het algemeen een centrale autoriteit nodig om goed te kunnen functioneren. Zet vijftig mensen in een kamer, laat ze een of andere taak uitvoeren, en je zult zien dat iemand als een soort regelneef gaat fungeren – om vervolgens uit te groeien tot de de facto leider.

“Natuurlijk” in natuurlijke monopolie betekent niet “goed”, het betekent gewoon dat het een economisch efficiënte configuratie betreft.

Maar we zouden een nieuwe Bitcoin Foundation kunnen oprichten…

Het zou kunnen. Maar zelfs als die efficiënt is, dan zouden we hooguit een corrumpeerbare structuur hebben vervangen door een andere corrumpeerbare structuur.

“We hebben een nieuwe set bureaucraten geselecteerd, en dat hebben we erg zorgvuldig gedaan. Ze werken voor ons. Vandaag. Tik… tik… tik… Wacht dit zijn eigenlijk wel een beetje klootzakken. Tik… tik… tik… Kunnen we nog van ze af? Misschien moeten we een derde Foundation starten!”

Snap je? Geen progressie. Werkt niet.

Wat vind je van een “een stem per bitcoin” regeling voor de ontwikkeling van Bitcoin, zoals je zelf al eens hebt gesuggereerd, of een crowdfunding-platform zoals Mike Hearn’s Lighthouse?

“Een stem per bitcoin” regelingen zouden het natuurlijke monopolie van de Bitcoin Foundation zeker kunnen afzwakken, en een bounty-systeem zoals Lighthouse waarschijnlijk ook. Dit zijn dan ook beiden absoluut betere oplossingen dan een natuurlijke monopolie zonder verantwoordelijkheid.

Maar ze maken van Bitcoin wel een soort maatschappij waarin de rijken hun welvaart kunnen gebruiken om de regels nog verder in hun voordeel te buigen. Dat is een probleem als je vrijheid wil. Situaties waarin winnaars blijven winnen eindigen uiteindelijk in totale ellende langs de gehele long tail van armoede. Vestig eigendom als de kern van politiek, en je zult vroeg of laat weer als slaaf eindigen.

Dus deze oplossingen vind je ook niet eerlijk?

Wat ik wil zeggen is dat we “eerlijk” niet eens kunnen definiëren. Dus als we “eerlijk” niet kunnen definiëren, en het lukt ons maar mondjesmaat om “vrij” te definiëren, zullen alle systemen die we bouwen uiteindelijk van de rails lopen.

Wat veel van die Bitcoin-kids niet beseffen, is dat ze met nucleaire wapens spelen. Ze nemen de volle kracht van dit mathematische Lightsaber, en ze zwieren ermee in het rond in een kamer vol jonge kinderen. Als we in een situatie terechtkomen waar deze gasten winnen, waarin Bitcoin daadwerkelijk de dollar als wereldhandelsmunt vervangt, dan zal ieder kartelrandje en iedere politieke misvatting in hun denken de nieuwe ketens gaan vormen waaraan de mensheid vast zit. En de bestaande ketens bestaan slechts uit de wil van de staat. De nieuwe ketens zullen uit wiskunde bestaan, en die zijn een heel stuk moeilijker te breken.

Je klinkt pessimistisch.

De primaire functie van Bitcoin, het lange termijn nut van dit experiment dat ik meer dan iedere andere factor kan identificeren, is dat het realisme leert aan libertariërs.

Libertarisme voorkomt simpelweg niet de totstandkoming van monopolies, of van kartelvorming, of van extreme welvaartsongelijkheid. Dat heeft het nooit gedaan, en dat zal het ook nooit doen. Libertariërs moesten dat zien gebeuren om te begrijpen dat hun ideologie hen echt niet tegen gecentraliseerde macht zal beschermen.

Nu staan ze voor de keuze. Wilden ze libertarisme, waar eigendom de kern van het bestaan is? Of wilden ze anarchie, waar onze inherente menselijke natuurlijk ons vrijheid geeft, niet onze eigendomsrechten.

Als deze libertariërs zo goed zouden willen zijn om op te groeien tot anarchisten zoals normale mensen, dan kunnen we misschien eens serieus werk maken van het controleren van centrale autoriteiten in plaats van te blijven fantaseren dat die niet meer zullen bestaan.

Wat zou jij graag als de volgende stap zien?

Het eerste wat ik graag zou zien, is een serieus, grootschalig, politiek analytisch project, om er eens echt achter te komen wat hier aan de hand is. We moeten beter gaan nadenken dan staten en overheidsinstellingen in plaats van alleen maar beter te bouwen. We zijn vrij goed geworden in het concept dat genoeg ogen altijd in staat zijn bugs te vinden – dat is het klassieke gezegde over open source beveiliging. Maar we hebben nu een nieuwe set van beveiligingsproblemen, die niet gaan over het vinden van bugs, maar over het analyseren van motieven. We hebben dus veel ogen nodig die motieven analyseren, die uitzoeken of we ons hier eigenlijk niet in onze eigen voet aan het schieten zijn. Ik zie geen reden waarom dit niet een nieuw open source project zou kunnen zijn, zoals Wikipedia. Een open source agentschap, dat in het openbaar een risico-analyse maakt, de resultaten daarvan publiceert, open staat voor feedback, en een realistische studie bouwt van het soort blootstelling dat we aan deze gasten hebben. Een soort STRATFOR, maar dan voor de open source gemeenschap.

En de tweede prioriteit – na het integreren van Wall Street – is al het geld dat mensen in de Bitcoin-economie aan het verdienen zijn gebruiken om de opvolger ervan te bouwen. Iedereen dacht dat Bitcoin hun vrijheid zou brengen, maar in plaats daarvan kregen ze drie soorten insluiting. Laten we deze lessen met ons meenemen, en een Bitcoin maken die nutteloos is voor Wall Street, die niet automatisch een kartel van miners maakt, en die geen machtsvacuüm openlaat die een Foundation zal vullen.

En ik wil graag benadrukken: dit is overduidelijk een sociaal vraagstuk. Geen technisch vraagstuk. Je zult een sociaal construct moeten bouwen dat de technische ontwikkeling kan financieren, zodat je de software krijgt die je wil hebben. En vergis je niet: een systeem dat die probleem oplost is een bestuur.

Ik geloof dat dit absoluut mogelijk is. Net als dat we een enorme eBay-maffia hebben – die gasten die rijk werden door eBay uit te vinden en daarna doorgingen met het creëren van fantastische dingen – en een PayPal-maffia – die gasten die rijk werden door PayPal uit te vinden en daarna doorgingen met het creëren van fantastische dingen – hebben we nu een enorme Bitcoin-maffia met emmers vol geld… Dus waar zijn mijn fantastische dingen? Ga voort! Verover! Maak de wereld fantastisch!

Een Engelstalige versie van dit interview verscheen eerder op Bitcoin Magazine.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in