13
Sty

Het online anarchisme van Bitcoin: droom of nachtmerrie? | Opinie

“Een spook waart door de moderne wereld – het spook van crypto-anarchie.” Zo begint het in 1988 gepubliceerde Crypto Anarchist Manifesto van Tim May. De opening van het manifest is een vette knipoog naar het Communistisch Manifest van Karl Marx en Friedrich Engels dat 140 jaar eerder werd uitgebracht. Net als in het Communistisch Manifest draait het Crypto Anarchist Manifesto om het afschaffen van overheidsbemoeienis. Het zou in May’s versie echter niet de sociale mens, maar de versneld voortschrijdende informatietechnologie zijn die overheidsregulering tot nul terugbrengt.

Volgens May stond de computertechnologie eind jaren tachtig op het punt om individuen en groepen de mogelijkheid te geven volledig anoniem met elkaar te communiceren en handelen. Twee entiteiten zouden zo berichten kunnen uitwisselen, zaken doen, of contracten aangaan, zonder ooit de ware naam of de juridische identiteit van de ander te weten. Doordat interacties binnen dit scenario dankzij cryptografie onvindbaar en fraudebestendig kunnen plaatsvinden, zouden overheden de controle op het economisch verkeer volledig kwijtraken.

May’s profetie heeft inmiddels een cultstatus verkregen onder techno-anarchisten, en met de komst van Bitcoin wordt het manifest nu ook door een aantal financiële experts ineens heel serieus genomen: het protocol kan volgens hen net zo’n revolutie veroorzaken als dat het internet ooit heeft gedaan. Met Bitcoin is het namelijk mogelijk een ‘internet voor het registreren en overdragen van eigendom’ te maken, zonder dat er bij de transacties vertrouwen, of een vertrouwde partij nodig is. Geld is slechts één van de toepassingen van Bitcoin.

Critici wijzen voornamelijk met een beschuldigend vingertje naar de zwarte kanten van het digitale geld. De underground marktplaats Silk Road, waar wordt gehandeld in alles wat het daglicht niet mag zien, kan volgens “kenners” alleen maar bestaan dankzij Bitcoin. En ook Assassination Market, de Kickstarter voor huurmoorden, heeft de anonieme munt hard nodig. Het idee van een huurmoordenaarsmarkt op basis van cryptografie is overigens afkomstig van crypto-anarchist Jim Bell, die in 1997 voortbordurend op het Crypto Anarchist Manifesto het essay “Assassination Politics” schreef.

Eric Schmidt, de voormalige CEO van Google, zei ooit: “Het internet is het eerste ding dat de mensheid heeft gebouwd dat de mens niet begrijpt. Het is tevens het grootste experiment in anarchie dat we ooit hebben gehad.” Het Bitcoin-protocol heeft de potentie om deze uitspraak de komende jaren te doen verbleken. Waar protocollen zoals HTTP (het web) en SMTP (e-mail) vooral reisbureaus, boekwinkels en het postkantoor buiten spel wisten te zetten, kan bitcoin dit in potentie doen voor overheden. En zoals Schmidt stelde dat wij het internet niet erg goed kunnen begrijpen, gaat dit nu ook op voor Bitcoin.

Deze innovatie kan daarom net als iedere andere krachtige technologie worden gezien als een doos van Pandora, maar ook als een stap richting Utopia. Daarmee voldoet Bitcoin perfect aan de Eerste Wet van Technologie: “Technologie is niet goed of slecht, maar het is ook niet neutraal.” Uiteindelijk gaat het er om wat iets of iemand met een technologie doet.

Het heeft ook geen zin om lang stil te staan bij de vraag of Bitcoin in zijn geheel wenselijk is, noch om te bekijken of het systeem zal slagen of mislukken. Technologie laat zich niet “onuitvinden”; het heeft als het ware een eigen wil. Of zoals cypherpunk Eric Hughes ooit zei: “Het kan ons niet schelen dat software die we schrijven wordt afgekeurd. Wij weten dat software niet vernietigd kan worden, en dat een wijdverspreid systeem niet kan worden gesloten.” Er is daarom voor overheden geen weg meer terug. Het is nu aan hen te kiezen voor de blauwe pil, en verder te leven in onwetenheid, of de rode pil, en geconfronteerd worden met de harde werkelijkheid.

De vraag blijft natuurlijk hoe een toekomst met bitcoin eruit komt te zien. Wordt het een droom of een nachtmerrie? Computer-pionier Alan Kay stelde ooit: “De beste manier om de toekomst te voorspellen is door deze uit te vinden.” Het is daarom ook nu het best om met dit nieuwe platform te experimenteren en innoveren. Overheden zullen zich versneld aan de veranderende omstandigheden moeten aanpassen teneinde te overleven. Het is Digitaal Darwinisme. Adapt or die!

Door: Sander Duivestein en Patrick Savalle

(Een eerdere en verkorte versie van deze column verscheen als opinie in het Financieel Dagblad. Afgelopen week was ook een uitgebreide versie met de titel “Het grote bitcoin misverstand” terug te lezen op fastmovingtargets.nl en marketingfacts.nl)

Sander Duivestein is trendwatcher op het gebied van nieuwe technologie voor IT-dienstverlener Sogeti.

Patrick Savalle is ontwerper van Mobbr.com, een nieuw soort betaalsysteem, bedoeld om online collaboration te kunnen betalen.

Share this

Leave a Comment

[an error occurred while processing this directive]